De Topsector Logistiek heeft ruim 155 miljoen euro nodig om de aan minister Verhagen gepresenteerde innovatieagenda vorm te geven. Lorike Hagdorn, lid van het Strategisch Logistiek Platform (SPL), heeft hoge verwachtingen van deze agenda, maar stelt als voorwaarde dat vanuit het bedrijfsleven meer ‘commitment’ nodig is. “We moeten nu die extra slag maken.”
Vorige week maandag presenteerde Maxime Verhagen, minister van Economische Zaken Landbouw en Innovatie (EL&I), in een brief aan de Tweede Kamer de voortgang van de innovatieplannen van de negen Topsectoren. Deze plannen zijn door de ‘boegbeelden' van de negen Topteams afgelopen december naar Verhagen toegestuurd.
Fiscale voordelen
Doel achter het hele topsectoren idee is om Nederland binnen tien jaar in de top van de vijf kenniseconomieën te brengen. Op dit moment wordt jaarlijks 1,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) geïnvesteerd in research en development (r&d). In 2020 moet dat 2,5 procent van het bbp zijn. Het kabinet heeft via allerlei fiscale maatregelen en herbestemming van bestaande projecten voor r&d dit jaar 1,4 miljard euro over. Dat bedrag stijgt naar 2 miljard euro in 2015. Van dit bedrag is 1,5 miljard euro beschikbaar voor de topsectoren, waaronder dus logistiek.
Toegenomen organisatiegraad
Dat ‘logistiek' deel uitmaakt van het topsectorenbeleid van de overheid is volgens Lorike Hagdorn het resultaat van het constructieve beleid dat de sector de afgelopen jaren heeft gevoerd. "De Uitvoeringsagenda voor de Topsector Logistiek zoals die er nu ligt is het resultaat van de toenemende samenwerkingsverbanden binnen de logistieke sector tussen bedrijven en kennisinstellingen, de inzet van brancheorganisaties als TLN en EVO, de inspanningen van Peter van Laarhoven en het logistieke topinstituut Dinalog dat op basis van de conclusies van het onderzoek van de commissie Van Laarhoven het levenslicht zag in 2010. De versnippering die er ooit was in de logistieke sector is er de afgelopen jaar door deze aanpak uitgehaald en nu is het met deze Uitvoeringsagenda vooral zaak om de komende maanden weer een extra slag te maken."
Zes innovatieroadmaps
Het SLP, voorheen het Topteam Logistiek, heeft na de presentatie van de eerste plannen in juni 2011, het afgelopen half jaar gebruikt om de uitvoeringsagenda verder vorm te geven. Deze agenda bestaat uit zes zogeheten innovatieroadmaps:
- Neutraal Logistiek Informatie Platform (NLIP)
- Synchromodaliteit
- Douane
- Cross Chain Control Centers
- (4C), Servicelogistiek
- Supply Chain Finance
Voor realisatie van deze plannen heeft de Topsector Logistiek ruim 155 miljoen euro nodig tot en met 2016. Dit bedrag moet worden opgehoest door de ‘gouden driehoek' (bedrijven, kennisinstellingen en overheid).
Geen specificering
Een aantal topteams (hightech, water, agrofood, tuinbouw en creatieve industrie) heeft in haar innovatieplannen een splitsing gemaakt waar de budgetten vandaan moeten komen, privaat of overheid. Het SLP heeft dat volgens Hagdorn bewust niet gedaan. "Wij zagen daar niet de noodzaak van in. We hebben namelijk al veel innovatieprojecten volledig of deels in gang gezet. Daarom hebben we er voor gekozen om de financiering in hoofdlijnen op te stellen en niet gespecificeerd. Bovendien zullen we ook moeten afwachten welke publieke bijdrage vanuit de overheid en de kennisinstellingen wordt vrijgemaakt voor uitvoering van onze innovatieagenda."
Aanpassing aftrekregelingen
Bij de manier waarop de fiscale aftrekregelingen vorm worden gegeven, is duidelijk dat de logistiek, net als de creatieve sector, problemen zal krijgen bij het verkrijgen van de beschikbare overheidsgelden. In tegenstelling tot deze twee kunnen sectoren als chemie, water en hightech sneller aanspraak maken op extra fiscale voordelen bij r&d-investeringen. Hagdorn zegt hierover: "Bij innovaties in de logistiek gaat het meestal om het ontwikkelen van nieuwe dienstenconcepten daardoor komen we moeilijker in aanmerking voor regelingen als de WBSO (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk) en de RDA+ (Research & Development Aftrek). Deze regelingen zijn van toepassing op technologische innovaties. De komende maanden willen we in overleg treden met de minister voor een aanpassing van deze regelingen zodat logistiek ook in aanmerking komt voor deze aftrekregelingen."
Organisatiegraad logistiek jong
De logistieke sector heeft volgens Hagdorn, net als overigens de creatieve industrie, als nadeel ten opzichte van een chemie of een hightech dat de organisatiegraad nog relatief jong is. "We beschikken pas sinds twee jaar over een topinstituut als Dinalog, terwijl TNO vijf jaar geleden al betrokken was bij de opzet van consortia voor onderzoek en innovatie voor de automotive sector. De chemiesector heeft zich ook al veel langer geleden goed georganiseerd op het gebied van onderzoek en innovatie."
Cruciale rol tki's
De rol van de topconsortia voor kennis en innovatie (tki's), is overigens belangrijk bij de ingediende plannen van de negen topteams. De financiering van deze tki's moet in de plannen van Verhagen in 2015 stijgen tot 500 miljoen euro. De financiering hiervan komt voor rekening van bedrijven en kennisinstellingen zoals universiteiten.
Commitment bedrijven
De komende maanden worden cruciaal voor de Topsector Logistiek. Verhagen moet duidelijkheid geven over de publieke bijdragen aan de innovatievoorstellen. "Voor ons is het heel belangrijk dat vooral bedrijven zich achter onze uitvoeringsagenda scharen. Het SPL heeft in dat kader een Letter of Intent (LOI) beschikbaar gesteld die bedrijven kunnen ondertekenen en waarin ze hun ‘commitment' geven aan de innovatieagenda."
Vruchten plukken
Hagdorn geef toe dat die steun er de afgelopen maanden moreel zeker geweest is, maar die moet nu omgezet worden in LOI's. "De LOI die we nu inzetten heeft geen juridische status, maar moet er wel voor zorgen dat we meer bedrijven over de streep trekken voor actieve steun aan de innovatieagenda. Dit ‘commitment' vanuit het bedrijfsleven geeft namelijk nog meer gewicht geeft aan onze plannen, waardoor we er uiteindelijk allemaal de vruchten van plukken. Gelukkig hebben EVO en TLN aangegeven dat ze hun achterban oproepen om steun te geven aan de innovatieagenda."
Ondertekening innovatiecontracten
Het is de bedoeling dat dit voorjaar met de overheid definitief de innovatiecontracten worden ondertekend. Daarna zal moeten blijken of de Topsector Logistiek met de zes roadmaps en het beschikbare budget zich kan nestelen in de top drie van beste logistieke landen wereldwijd.
Bedrijven kunnen via de website van Connekt de Letter of Intent (LOI) downloaden ter ondersteuning van de innovatieagenda van de Topsector Logistiek.