Verandering van gedrag, waaronder een betere planning van transport, leidt tot CO2-reductie. Dit blijkt uit twee casestudies, die uitgevoerd werden door Ortec in samenwerking met de Universiteit van Tilburg, het Vlaams Instituut voor de Logistiek en twee grote ondernemingen in de fast moving consumer goods markt.
Steeds meer transportbedrijven houden zich bewust bezig met het verminderen van de uitstoot van CO2. De wetgeving wordt aangescherpt, maar ook de klant stelt eisen aan de duurzaamheid van transportdiensten. CO2-uitstoot kan verminderd worden met innovatieve, technische oplossingen zoals alternatieve brandstof. Maar uit twee casestudies blijkt nu ook dat gedragsverandering leidt tot CO2-reductie.
Figuur: Invloed van duurzaam gedrag op CO2-emissieniveau (Gense, 2008)
De planning van transport heeft een grote invloed op CO2-reductie. Wordt er bij de planning ook rekening gehouden met duurzaamheidaspecten of mikt men enkel op efficiëntie? In welke mate zijn bedrijven bereid extra kosten te maken om hun carbon footprint te verminderen? En is het überhaupt nodig dat er extra kosten worden gemaakt? Of is een optimale planning, gebaseerd op een combinatie van parameters, al voldoende? Hoe kunnen optimalisatietechnieken hierbij ondersteuning bieden? Om een antwoord te geven op deze vragen beschreef Ortec de twee uitgevoerde casestudies in een samenvattend artikel. Een uitgebreider verslag, van de hand van Senior Consultant Patrick Schittekat van Ortec, kan hier worden opgevraagd.
Na een aantal verkennende pilotprojecten, werden twee concrete casestudies uitgewerkt:
* Casestudie 1 draait om horizontale samenwerking
Samen met het Vlaams Instituut voor de Logistiek (www.vil.be), een sterke pleitbezorger van horizontale samenwerking, voerde Ortec een onderzoek uit om te zien welke invloed horizontale samenwerking kan hebben op de CO2-uitstoot van een distributienetwerk.
Lees hier de uitgewerkte casestudie...
* Casestudie 2 heeft als thema: Niet de kortste of snelste, maar de schoonste route
Welke invloed oefenen CO2-emissies als minimalisatiecriterium uit op de optimale route? En in welke mate is er een verschil tussen de kortste of snelste route en de schoonste route? Uit onderzoek van Ortec en de Universiteit van Tilburg blijkt dat bedrijven, door hun rit- en routeplanning in functie van efficiëntie of kosten te optimaliseren, vaak ook al grote stappen nemen op het gebied van CO2-reductie.
Lees hier de uitgewerkte casestudie...
Overweging en conclusie casestudies 1 en 2
Is een optimale planning op basis van kosten niet sowieso ook een efficiënte planning? Tot op zekere hoogte valt dit zeker samen, dat wil zeggen dat zonder een expliciete focus te hebben op het reduceren van de uitstoot van CO2, maar op kosten dit toch een significante reductie in CO2-uitstoot teweeg kan brengen?
Hierbij dient gezegd dat met rit- en routeplanningssoftware van Ortec, dagelijks de routes van meer dan 150.000 wagens wereldwijd worden geoptimaliseerd. Hiermee realiseren klanten gemiddeld een reductie van 4 procent op het aantal gereden kilometers per jaar. De jaarlijkse CO2-reductie komt daarmee op 400.000 ton. Een ander voorbeeld kan gevonden worden bij Ortecs beladingsoftware, geïmplementeerd bij Georgia Pacific (GP). Dankzij deze software kan Georgia Pacific het aantal te vervoeren containers verlagen met 100 per dag. Wanneer we uitgaan van het feit dat een containertruck 800 km rijdt in de USA, dan resulteert dit in een CO2-reductie van ongeveer 60 ton per jaar.
Bereidheid tot veranderen?
In welke mate zullen (concurrerende) bedrijven in de toekomst bereid zijn tot (horizontale) samenwerking? Zullen bedrijven bereid zijn extra kosten te maken in ruil voor een verminderde CO2-uitstoot? Waarschijnlijk niet, tenzij ze extra moeten betalen voor hun CO2 -uitstoot, maar dan is de sociale kostenpost per ton die nu algemeen vooropgesteld wordt te laag om bedrijven meer naar de duurzame beslissingen te laten overhellen. Misschien moet de overheid werken met elk jaar meer beperkende, maar haalbare restricties op de CO2-uitstoot relatief tot het vervoerde volume? Een verlaging van CO2 kan dan bewerkstelligd worden door enerzijds investeringen in duurzame technologie en anderzijds verandering van gedrag en dus ook door een duurzamere transportplanning.
Weloverwogen keuze: combinatie modaliteiten
Een weloverwogen combinatie van verschillende modaliteiten (trein, binnenvaart, vrachtwagen) kan wellicht een grotere CO2-reductie tot gevolg hebben, maar dan moeten de logistieke spelers wel bereid zijn om een verhoogde leveringstermijn (die dit tot gevolg heeft) te accepteren. In welke mate kunnen planningssoftware en optimalisatietechnieken hier een antwoord op bieden?
Horizontale samenwerking
Horizontale transportsamenwerking, zoals uit casestudie 1 blijkt, kan voor veel bedrijven tot grote winsten leiden, zowel op het gebied van kosten als van duurzaamheid. Wel moet hiervoor een voldoende groot draagvlak aanwezig zijn binnen de betrokken bedrijven om op lange termijn een dergelijke verbintenis aan te gaan en te behouden.
Recent werd de eerste 'supply chain orchestrator' ter wereld opgericht, Tri-Vizor (www.trivizor.com). Dit spinoff-bedrijf van het VIL en de Universiteit Antwerpen, heeft de nodige tools in huis om dit draagvlak te creëren en meerdere bedrijven naar elkaar toe te laten groeien op logistiek vlak.
In welke mate kunnen planningssoftware en optimalisatietechnieken hier een antwoord op bieden? In de eerste plaats door de gevolgen van de acties van een transportplanner niet alleen qua kosten inzichtelijk te maken, maar ook qua CO2-uitstoot. Dit kan een begin zijn van een bewustmakingsproces bij de planner en een bedrijf. Ten tweede kunnen optimalisatietechnieken meerdere oplossingen genereren met telkens een score qua kosten en CO2-uitstoot, waarna de planner zelf zijn of haar keuze kan maken op basis van de waarde die hij of zij hecht aan elke score.
-----------------------------------------------------------------------------------
Bibliografie
Brundtland Comission, Our common future: report of the World Commission on Environment and Development. Oxford University Press, 1987
Combinatorial Optimization, Reader, Trees and paths: shortest paths, pagina 3-5, 2006
DEFRA, Experimental Statistics on Carbon Dioxide emissions at Local Authority and Regional Level. http://www.defra.gov.uk/environment/statistics/globatmos/download/regionalrpt/localregionalco2statssumm.pdf, verkregen op 10 april 2008, 2005
FEBIAC, Dossier: Alternatieve grondstoffen en aandrijvingen, februari 2008
FEBIAC, CO2 gids, januari 2007
Gense, R., Duurzame transportoplossingen, presentatie, 2008
NETCEN, Vehicle Emission Factor Database. http://www.naei.org.uk/other/vehicle_emissions_v8.xls , verkregen op 3 april 2008, 2003
Vlaams Insyituut voor de Logistiek, Horizontale samenwerking tussen logistieke diensverleners in Vlaanderen In: VIL-Series 2005.001, 2005