Terwijl in Amerika grote bedrijven als Pepsi Co. overschakelen op het gebruik van houten pallets, laait in Nederland nog steeds de discussie op over het gebruik van kunststof pallets. De Nederlandse Emballage- en Palletindustrie Vereniging, kortweg EPV benadrukt dat ondernemend Nederland zijn duurzaamheidsmissie kan beter vormgeven door te kiezen voor hout.
Aanleiding is de recente keuze van Dranken Pallet Beheer (DPB), de palletpool van onder meer Heineken, Bavaria en Vrumona, om over te gaan van houten naar kunststof meermalige pallets. Deze beslissing is volgens de EPV gebaseerd op de verkeerde argumenten en dat verbaast deze brancheorganisatie op het gebied van houten pallets en houten verpakkingen. Nu hebben houten en kunststof pallets elk hun specifieke voor- en nadelen. De EPV propageert uiteraard de houten pallet en zet de argumenten op een rijtje.
Plastic Soep
Dat het gebruik van kunststof pallets en verpakkingen een slecht alternatief is voor een duurzame wereld bleek onder andere uit het alarmerende bericht over de gigantische plastic soep in de Stille Oceaan (Volkskrant, donderdag 10 mei 2012, www.cnn.com). Een gebied ter grootte van Spanje, Frankrijk en Portugal samen drijft enkele duizenden kilometers van de westkust van Amerika met grote vis- en vogelsterfte tot gevolg. Dat geeft direct één van de grootste nadelen van kunststof aan, het is niet biologisch afbreekbaar. Het gebruik van kunststof verpakkingen vindt de EPV dan ook een onvoorstelbare keuze met houten alternatieven voorhanden die het klimaat beschermen, goedkoper zijn en volledig CO2 neutraal worden geproduceerd.
Koolstof opslagplaats
Hout is volgens de EPV de meest duurzame grondstof voor pallets en industriële verpakkingen. Het representeert 90% van de totale productie. In Europa alleen wordt ieder jaar 20 miljoen kubieke meter hout gebruikt voor pallets en verpakkingen. Dat hout komt uit duurzaam beheerde bossen. Er worden meer bomen geplant dan geoogst, waardoor de omvang jaarlijks alleen maar toeneemt. Hout fungeert bovendien als een gigantische koolstof opslagplaats. Bomen absorberen tijdens hun groei koolstofdioxide uit de atmosfeer en geven zuurstof terug. Het hout slaat die koolstof gedurende haar hele levensduur op (een houten pallet heeft 27,51 kilo koolstofdioxide geabsorbeerd). Houten pallets en verpakkingen worden gemaakt van het spinthout van de boom. De kern van het hout wordt ingezet voor meer hoogwaardige doeleinden waaronder bouwmaterialen en meubilair. Op deze wijze wordt van elk gedeelte van de geoogste boom optimaal gebruik gemaakt.
Fossiele brandstof
Kunststof pallets worden uit olie vervaardigd: dat is een steeds schaarser wordende, dure fossiele brandstof, die bovendien niet vernieuwbaar is. Voor de productie van een 1000 x 1200 mm kunststof pallet is acht keer zoveel ruwe grondstof nodig als bij een vergelijkbare houten pallet. Het productieproces verbruikt vijf keer zoveel energie en leidt tot een grotere uitstoot van CO2 in de lucht en in het water.
Herstelbaar
Een houten pallet heeft nog meer voordelen. Het is herstelbaar en gaat daardoor veel langer mee dan een kunststof equivalent. Wanneer een houten pallet beschadigd is, kan deze eenvoudig door de handel of door gespecialiseerde reparatiebedrijven gerepareerd worden met vervangend hout en opnieuw op de markt worden gezet. Een houten pallet gaat vijf tot zeven jaar mee. Kunststof pallets zijn ook geschikt voor hergebruik, maar zijn niet te herstellen. Zij worden met behulp van een mal uit één stuk gemaakt. Is een deel van de pallets beschadigd dan moet deze in zijn geheel vervangen worden. Daarbij is het recyclen van kunststof niet rendabel. Dat wil zeggen dat het duurder is om een kunststof onderdeel te regenereren dan om een nieuw onderdeel te fabriceren. Bovendien moet voor het vervaardigen van een kunststof pallet uit gerecycled plastic altijd ‘virgin' materiaal worden toegevoegd om een bepaalde stevigheid te krijgen.
Hergebruik tot aan het einde
Aan het einde van hun bruikbare levensduur worden houten pallets en verpakkingen volgens de Ladder van Lansink, de standaard voor milieuvriendelijk afvalbeheer, verwerkt. Na het producthergebruik volgt materiaalhergebruik, bijvoorbeeld als strooisellaag in de land- en tuinbouw, in stallen en slaapplaatsen van dieren, als bodemverrijkende stoffen, spaanplaat of geperst hout. Tot slot wordt hout, als laatste optie, verbrand, waarbij energieterugwinning (biomassa) plaatsvindt. Houtverbranding is koolstofneutraal en de houtindustrie haalt een substantieel deel van haar benodigde energiegebruik voor de verwerking van hout uit de bijproducten van datzelfde product.
Vragen en antwoorden
Over kunststof rijzen nog veel vragen. Over schadelijke stoffen, bacteriën en de daadwerkelijk CO2 footprint. De industrie is nog relatief jong en gebaseerd op een technologische ontwikkeling. Houten verpakkingen en pallets worden al meer dan 60 jaar gebruikt. De industrie heeft een schat aan ervaring en heeft antwoord op alle vragen. Houten pallets en verpakkingen voldoen aan de mondiale fytosanitaire standaard (ISPM15). Met een hittebehandeling van minstens 56 graden Celsius gedurende 30 minuten wordt probleemloos wereldwijd transport gegarandeerd. Bovendien hebben recente studies aangetoond dat bacteriën op plastic materialen een grotere overlevingskans hebben dan op hout. Houten pallets kunnen worden gemaakt van aantoonbaar duurzaam hout met een Chain of Custody Certificaat, een belangrijk instrument waarmee de verduurzaming van de houtketen in de praktijk wordt vormgegeven.