Trucks die binnen de milieuzone rijden zijn schoner dan die daarbuiten. Ook is het aandeel Euro4 en Euro5 vrachtauto’s in milieuzones duidelijk hoger geworden en relatief veel hebben een roetfilter. Dit blijkt uit een rapport van VROM over de effectiviteit van milieuzones voor vrachtauto’s een jaar na opening van de eerste zone.
Begin deze week heeft verantwoordelijk minister Jacqueline Cramer (foto) van VROM de studie, Een jaar milieuzones vrachtverkeer, naar de Tweede Kamer gestuurd.
Het onderzoek, dat DHV heeft uitgevoerd in opdracht van SenterNovem (een agentschap van VROM en EZ), is een evaluatie van de effectiviteit van milieuzones voor vrachtauto's een jaar na de opening van de eerste zone op 1 juli 2007.
Effecten milieuzones
Ondanks dat de milieuzones hun vruchten beginnen af te werpen geeft Cramer toe in een begeleidende brief bij het rapport dat het effect van de zones nog niet tot volle wasdom is gekomen.
Hiervoor zijn volgens haar een aantal duidelijk aanwijsbare redenen:
- Ten eerste is het merendeel van de milieuzones korter dan een jaar van kracht. Op 1 juli 2007 had Utrecht de primeur, in het najaar van 2007 gevolgd door een aantal andere gemeenten. Den Haag stelde op 16 april van dit jaar zijn milieuzone in en Amsterdam volgde afgelopen oktober.
- De handhaving is niet meteen van start gegaan. In overleg met de vervoerders is besloten om gedurende een gewenningsperiode van circa 3 tot 6 maanden alleen waarschuwingen en voorlichtingsmateriaal uit te delen aan vervoerders die in overtreding waren. Daarnaast is per 1 mei de boete voor overtreding van de milieuzone door het OM verhoogd naar 150 euro, waardoor er vanaf dat moment een grotere prikkel is ontstaan om te voldoen aan de toegangseisen.
- Zoals is afgesproken in het convenant wordt een tijdelijke ontheffing verleend voor vrachtauto's waarvoor geen gecertificeerd roetfilter beschikbaar is. Bij de start van de milieuzones was de beschikbaarheid van roetfilters nog niet optimaal, maar als gevolg van de subsidieregeling voor roetfilters is dit in de loop van de evaluatieperiode aanmerkelijk verbeterd.
Nuance
Cramer schrijft in haar brief ook dat de resultaten een genuanceerd oordeel verdienen. "We hebben hier te maken met een geheel nieuwe maatregel waarvan gedurende deze evaluatieperiode de invoering nog in volle gang was. In feite komt deze evaluatie dus te vroeg om een eindoordeel te kunnen geven over de effectiviteit van milieuzones voor vrachtauto's. Het is mijn verwachting dat het geplande evaluatiemoment in de zomer van 2009 hierover een veel beter beeld zal geven."
De bewindsvrouw zegt haar optimisme te baseren op de volgende ontwikkelingen:
- De milieuzones zullen dan al gedurende langere tijd gehandhaafd zijn. Van de huidige negen steden met een milieuzone voor vrachtauto's zal Amsterdam als laatste vanaf 9 januari aanstaande overgaan tot het beboeten van overtreders. Daarnaast hebben gemeenten aangekondigd intensiever te gaan handhaven, waarbij vooral de grote steden in de loop van 2009 zullen overgaan tot de inzet van systemen voor automatische kentekenherkenning. Amsterdam heeft onlangs hiervoor een openbare aanbesteding gepubliceerd.
- Door de subsidieregeling voor roetfilters is de beschikbaarheid van inmiddels dusdanig groot dat het aantal langdurige ontheffingen aan vrachtauto's waarvan tot nu toe niet bekend was of er een roetfilter voor beschikbaar is, vanaf 1 januari 2009 sterk afneemt.
Gezondheidseffecten
De minister kondigde ook aan dat ze een onderzoek start om te kijken wat de effecten zijn van lokale luchtkwaliteitmaatregelen in het verkeer, waaronder de milieuzones, op de gezondheid van omwonenden. De resultaten van dit onderzoek worden in 2011 verwacht.
Lees ook: