In douaneland zal de wet Openbaar Ministerie (OM) afdoening vanaf vrijdag 1 juli 2011 van kracht worden. Dit betekent dat het transactievoorstel ter voorkoming van strafvervolging komt te vervallen en wordt vervangen door de fiscale strafbeschikking. Uw interne procedures zullen aangescherpt moeten worden.
Feitelijk wordt door deze nationale wetgeving het werk verlegd van de overheid naar het bedrijfsleven. In de verkeerswegenwet wordt dit al toegepast en vanaf 1 juli 2011 óók in douaneland. Tot 1 juli 2011 kan een transactievoorstel opgelegd worden door de douane aan de aangever van de douane aangifte ter voorkoming van strafvervolging. Als u het als aangever niet eens bent, kunt u in conclaaf gaan met de douane. Blijft u stilzitten en reageert u niet, dan moet de douane het dossier weer oppakken en bekijken of er daadwerkelijk een boete opgelegd wordt en hoe hoog deze dan moet zijn. Daar zijn ze natuurlijk niet blij mee. Door deze wetswijziging wordt het veel gemakkelijker voor de douane en wordt dit werk verschoven naar het bedrijfsleven.
‘Case closed' en betalen
Vanaf 1 juli 2011 zal in dergelijke gevallen in plaats van het opleggen van een transactievoorstel door de douane de bevoegdheid verlegd worden naar het OM. Het OM kan een strafbeschikking opleggen. Binnen 14 dagen kunt u in verzet gaan. Doet u dat niet, dan is de straf een feit: ‘case closed'en dus betalen. Gaat u wél in verzet dan legt het OM het voor aan de rechter en die beslist. Da's makkelijk voor de douane, toch? Op deze manier wordt de rechterlijke macht ontlast. In de Telegraaf werd de wet OM afdoening omschreven als: "Supersnelrecht zonder rechter". Trek zelf maar uw conclusie...
Strafvervolging
Door niet in verzet te gaan, bekent u dus schuld. Er zijn géén rechtsmiddelen meer mogelijk. In eerste instantie was alléén voor een boete van meer dan € 2.000 de douane verplicht om de verdachte eerst te horen. Door toedoen van de Nederlandse Federatie voor Expediteurs (Fenex) komt nu ook voor boetes onder de € 2.000 eerst een kennisgeving en wordt u gehoord. Overtredingen worden door de douane bijgehouden, maar niet aangetekend op het strafblad. Let wel, een uiteindelijke veroordeling door de rechter zorgt wél voor een aantekening op het strafblad.
Tot op heden werd door de douane een transactievoorstel in sommige gevallen redelijk beperkt gemotiveerd. In die gevallen zal vanaf 1 juli de douane beter haar huiswerk moeten maken. Ze moeten zeker van de zaak zijn voordat het OM overweegt om een strafbeschikking op te leggen. Dus toch weer meer werk voor de douane?
Crimineel
Nu bekend is dat er géén strafblad komt, hetzij natuurlijk dat er sprake is van opzet, betekent dit dus dat het woord crimineel absoluut niet van toepassing is. Bovendien wordt de aangever aangesproken en dus niet de persoon die de aangifte gemaakt heeft. In de meeste gevallen is de aangever een besloten vennootschap.
U, als persoon die een douaneaangifte maakt, crimineel? Nee dus. Ik zou bijna willen zeggen: natuurlijk niet! Feit is wel dat de procedures vanaf nu aangescherpt moeten worden en een fiscale strafbeschikking extra aandacht verdient. Géén paniek dus, maar u bent wél gewaarschuwd ...